An item reported that on 23 March was torpedoed and sunk by an enemy submarine the British m/v tanker Chama, tonnage 8,077 tons, in ballast, underway from Ardrossan, Scotland to New York, USA, part of convoy no, on the position 520 miles west of Scillies. Fate crew unknown.
Source
National Archive UK. CAB-66-16-1.
An item reported the arrival at Gibraltar on 1 August of 1 French passenger steamship, 1 British steam tanker and 1 armed British passenger steamship Egypt-flagged.
coming from the west
Source
Bundesarchiv RM-40-622
This blogspost deals with the storage of Cuban sugarcane melasse at the Dutch harbour Vlissingen between 1906-1948
De Vlissingse havens hebben in hun bestaan een grote variëteit aan (half)producten verwerkt van steenkool, hout, wol etc. Ook melasse behoort hiertoe. In 1937 worden professionele opslagtanks voor melasse aan de Buitenhaven in gebruik genomen. Toch dateert de overslag van melasse in Vlissingen al uit een veel eerder stadium. Melasse is een bij- of restproduct van de productie van suiker uit suikerriet of suikerbieten. De suikerbietencampagne is een bekend begrip ook in Zeeland, in Vlissingen werd echter melasse van Cubaanse suikerriet aangevoerd. Melasse wordt gebruikt als veevoer, voor drop, maar ook voor alcohol.
Britise tanker Athelduchess, het eerste schip dat melasse lost in de nieuwe tanks in juni 1955.
Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr. 22562
De eerste jaren 1906-1937
De krant De Zeeuw van 1 maart 1906 meldt dat er een grote kans is op een nieuwe stoomvaartlijn tussen Cuba en Vlissingen. Hierbij gaat het om de vervoer van melasse. Men heeft haast, want begin april wordt het eerste schip al verwacht. Het bekende Vlissingse cargadoorsbedrijf firma De Groof & Co. treedt op als de Nederlandse vertegenwoordiger. De Nieuwe Zeeuwsche Courant bevestigt dit bericht en geeft aan dat het gaat om overslag en niet zozeer opslag. De melasse wordt na aankomst overgeladen in lichters. Het gaat in eerste instantie om een experiment met de Engelse stoomtanker Oranje Prince als proefkonijn. Op 22 maart arriveert de Oranje Prince al. Blijkbaar is het experiment een succes want het komt datzelfde jaar diverse keren terug. Ook het Italiaanse stoomschip Margaretha voert dat jaar melasse aan, bestemming de Zuid-Nederlandsche Melasse- en Spiritusfabriek te Bergen op Zoom. Ook in 1907 bezoekt de Oranje Prince nog de Vlissingse haven, daarna zijn het andere schepen.
In 1929 vermeldt het gemeenteverslag nog dat door de malaise in de suikerbietenindustrie geen overslag van suikerbieten in de haven plaats kon vinden. Maar het gehele jaar door was nog steeds vanuit Engeland melasse aangevoerd. Deze werd vervolgens overgepompt in lichters en naar Bergen op Zoom vervoerd. Het jaar daarop is het niet anders. De hoeveelheid melasse, aangevoerd van overzee, neemt steeds meer toe. In 1931 is het aantal zeeschepen dat in Vlissingen afmeert met maar liefst 47 procent toegenomen, alleen al dankzij de melasse. De vooruitzichten zien er voor de haven toch al florissant uit, ondanks dat de Buitenhaven nog niet goed uitgerust was. Er is inmiddels een kolenbunkerstation gevestigd door S.H.V. en naast melasse wordt er ook kunstmest overgeslagen. De wereldwijde economische crisis heeft natuurlijk ook gevolgen voor de scheepvaart. Zo daalt in 1932 het aantal schepen met 33 procent ten opzichte van 1931. Naast melasse wordt onder meer kunstmest en spiritus aangevoerd. Het kolenbunkerstation floreert, maar liefst 361 schepen komen kolen bunkeren, wat 75.000 ton steenkolen meer dan in 1931 inhoudt.
Eerste steenlegging voor het pompgebouw door de Vlissingse burgemeester Van Woelderen in 1937. Zeeuws Archief, Collectie Vlissingen, nr. 21412.
Professionalisering en stillegging 1937-1941
Begin 1937 komt er een omslag van overslag naar opslag. Een Engelse bedrijf, gehuisvest in Londen, besluit tot het exporteren van grote hoeveelheden van Cubaanse (en Mexicaanse?) melasse naar Europa. Hierbij wordt Vlissingen als centraal opslagpunt voor verdere distributie aangewezen. Dat betekent wel dat er opslagfaciliteiten nodig zijn. De Kon. Mij. De Schelde krijgt de opdracht tot het bouwen van twee tanks, elke met een inhoud va 3.000 kubieke meter of 4.200 ton. In de nazomer moeten de tanks klaar voor gebruik zijn, want in oktober wordt de eerste lading melasse aangevoerd.
De Vlissingse Courant van 9 april vraagt zich overigens wel af waarom voor Vlissingen is gekozen en niet voor Bergen op Zoom. Voor de Spiritusfabriek daar wordt jaarlijks door tientallen tankers melasse uit Engeland aangevoerd. Voor Vlissingen betekent het natuurlijk wel een forse duw in de rug, want de melasse wordt door de binnenvaart verder vervoerd naar Bergen op Zoom. De twee tanks zijn er eerder dan gepland. Dat is maar goed ook. Want op dinsdagmorgen 13 juli om 6 uur ’s ochtends arriveert de Engelse tanker Gloxinia, geladen met melasse, van General Parera. Naast de twee grote opslag tanks is er ook een 100 tons aftaptank beschikbaar en een hypermoderne pompinrichting waarmee de melasse in tanklichters, tankspoorwegwagens of in vaten kan worden gepompt. Zo wordt op een zaterdagmiddag in oktober in slecht één uur tijd 350 ton gepompt in een tanklichter. In 1937 zijn de drie nieuwgebouwde opslagtanks met pompinrichting in gebruik genomen en dit vertaalt zich direct in goede resultaten. Zo goed dat al in 1938 het complex met drie tanks van 500 ton wordt uitgebreid, opnieuw gebouwd door de Kon. Mij. De Schelde.
Enige trots mag het Vlissingse Havenbedrijf niet worden onthouden. Op donderdag 1 juni lost men op één dag de Noorse tanker Evina die 4.600 ton Cubaanse melasse voor rekening van de Amerikaanse General Molasses Corporation aanvoert met als afnemer de Amsterdamse firma Loneconese. De Evina kan dezelfde dag weer uitvaren! De uitbraak van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 zal echter roet in het eten gooien. Nederland wordt in 1940 bezet door Duitsland, de aanvoer komt stil te liggen en de tanks blijven leeg. Het ergste moet echter nog komen.
Wederopbouw 1944-1948
Vlissingen wordt tijdens de oorlog zwaar gebombardeerd door de geallieerden. Haar strategische positie aan de Scheldemonding valt opnieuw in haar nadeel uit. De Duitse troepen blazen het grootste deel van de kades op en brengen schepen tot zinken. Kortom, bij de bevrijding in 1944 zijn de havens in feite onbruikbaar. Rijkswaterstaat herstelt de kademuur in de Buitenhaven in 1945 volledig en een jaar later wordt in de haven een geul uitgebaggerd zodat zeeschepen met een maximale diepgang van 29 voet (8,84 meter) binnen kunnen lopen. Ook de wrakken van de gezonken schepen worden gelicht. Het tankcomplex met een opslag van 10.000 ton kan weer in gebruik worden genomen.
Op 9 september 1946 is het weer zover. Voor het eerst sinds de oorlog was beëindigd, meert weer een zeeschip van redelijke afmetingen af. Het is de 10.000 ton metende Noorse tanker Norse King met 8.300 ton Cubaanse melasse aan boord en die door twee Belgische slepers naar binnen wordt getrokken. Haar diepgang van 27 voet (8,23) meter blijkt geen problemen op te leveren. De melasse is door de Nederlandse regering in Cuba aangekocht voor de verwerking tot veevoer en brandspiritus. Niet dan met veel moeite is men er in geslaagd een tanker te charteren. Na lossing vertrekt het een paar dagen later opnieuw naar Cuba voor een lading melasse. De tanker keert dat jaar verscheidene keren terug, al wordt naast Vlissingen ook in Antwerpen melasse gelost. De aanvoer in Vlissingen groeit gestaag: in 1947 is al sprake van 24.000 en in 1948 van 27.000 ton. Daarbij gaat het sinds 1948 niet alleen meer om rietsuikermelasse, maar ook om suikerbietenmelasse. Eenmalig worden de tanks niet gebruikt voor de opslag van melasse maar voor Noorse walvistraan in 1952.
Bronnen
Gemeente Vlissingen 1937-1970
Archief Kabinet Burgemeester van Vlissingen 1936-1967
Notulen gemeenteraad Vlissingen https://www.zeeuwsarchief.nl/onderzoek-het-zelf/archief/?
Gemeenteverslagen en jaaroverzichten Vlissingen
Hinderwetvergunningen Vlissingen 1869-1947
Archief N.V. Haven van Vlissingen 1914-1983
www.delpher.nl
www.krantenbankzeeland.nl
H. Arnoldus, Vijftig jaar N.V. Haven van Vlissingen 1934-1984
An item reported that between 14-18 August coming from the west arrived at Gibraltar 1 Italian cruiser, 2 steamships of which towing an Italian sailing vessel, 1 Portuguese steamship, 5 British steamships, 1 loaded American tanker, 1 Italian passenger ship (2 guns, 4 Italian steamships, 1 American steamship, 2 Norwegian steamships. By night one British steamship.
Source
Bundesarchiv RM-40-622
An item reported that between 14-18 August the shipping traffic from Gibraltar to the east consisted of 9 British steamships, 1 Portuguese steamship and 1 Danish steamship.
As part of a convoy: 1 British steamship, 1 Italian steamship, 1 tanker.
As part of a convoy: 2 British steamships, 1 Danish steamship.
As part of a convoy: 2 French passenger ships, 1 Greek steam ship, 1 Norwegian steamship.
Source
Bundesarchiv RM-40-622
In his letter dated Istanbul, Turkey 2 March 1940 No. 801 g. reported the German naval attaché to the Oberkommando der Wehrmacht Abteilung Ausland the neutral ships passing Istanbul coming out of the Black Sea and loaded with contraband for or chartered by the enemy. An item reported on 26 February the British tanker Pegasus which loaded at Constanta, Romania 4,500 ton petroleum for Istanbul, Turkey and Piraeus, Greece and unloaded here.
Source
Bundesarchiv. German Marineattaché forTurkey, Greece, Romania and Bulgaria 1939-1941. RM 12-II/459.
An item reported that on 7 July the Dutch tanker Lucrecia, tonnage 2,584 tons, loaded with ... , underway from Aruba, Dutch West Indies to England torpedoed 300 miles west of Lands’End was torpedoed. No part of convoy. Of her crew were the master Cornelis Smit, 1st mate died and 30 men landed at Oporto [Portugal].(1)
Note
1. Launched with yard number 203 by Cantiere Naval Triestino, Montfalcone, Italy in 1928, delivered to owner/manager N.V. Curacaosche Scheepvaart Maatschappij, Willemstad, Dutch West Indies in July 1928, torpedoed by German submarine U-34, she was bound for Falmouth. Master and one other crew member died directly, 1st mate who was wounded next day, survivors rescued by Portuguese ship Alferrarede.
Source
National Archive UK. CAB-66-9-42.
©Warshipsresearch.blogspot.com
Call sign DOTF. Owner in 1939 Walter Rau Neusser Oelwerke A.G. Bremen, Germany. Launched by Deutsche Werft A.G., Finkerwerder,/Reiherstiegwerft Hamburg, Germany with yard number 197 in March 1907, delivered on 18 September 1937, requisitioned by the German navy to serve in the supply service in 1939, commissioned as support tanker on 20 April 1940 together with the Unitas cooking plant at Gotenhafen (Gdynia, Poland), base and accommodation ship for the 25th submarine flotilla since 16 November, hospital ship in 1945, damaged in a British air attackin 4 May 1945 and run aground, seized by the British army on 10 May, towed to Gare Loch, Scotland on 18 November, handed over to the Ministry of War Transport on 21 November, docked in the Brocklebank dry dock on 31 March 1946, awarded to the USA which was not interested, offered to Norway on 22 May 1946 and which government bought her for the Kosmos companies, repaired and finally renamed Kosmos IV, sold to Japan and renamed Kyokusei Maru, again sold in 1979, became a fish factory ship, sold to the Korea Daesong Trading Corporation, North Korea and renamed Song Hak San in 1979 and after 1998 no longer mentioned in international registers. Gross tonnage 13,752 tons, under deck 10,395 tons, net tonnage 7,145 tons and as dimensions 549.8 x 74.4 x 33.5 feet.
©Warshipsresearch.blogspot.com
Call sign LCGD. Homeport Sandefjord, Norway. Owner in 1939 Hvalfangstselskapet Blaahval A/S, manager Jörgen Krag. In 1939 gross tonnage 13,246 tons, under deck 11,807 tons, net tonnage 9,614 and as dimensions 527.2 x 66.6 x 33.9 feet. Named after the Norwegian Antarctic explorer Carl Anton Larsen (born Ostre Halsen, Tjolling 7 August 1860-deceased Ross Sea, Antarctica 8 December 1924). She was built as the St. San Gregorio by Swan, Hunter &Wigham Richardson Ltd at Wallsend of Tyne for account of the Eagle Oil Transport co. of London and launched in July 1913. Tonnage was 12.936 dwt, 12.093 grt and 9.075 nrt. She was in 1926 bought by the Hvalfanger-A/S Rosshavet (Johan Rasmussen & Magnus Konow) of Sandefjord and renamed C.A. Larsen. A the yard at Frederiksstad mek. Verksted rebuilt as a floating whale factory resulting in a new tonnage of 17.250 dwt, 12.759 grt and 9.614 nrt while her dimensions became 540.8 x 66.6 x 4.0 feet. The so-called whale ramp was situated in the bow. Her speed was 11 knots. After being sold again in 1936 to Sold to Hvalfangerselskapet Blaahval A/S (Jørgen Krag) of Tønsberg, she became 5 August 1940 part of the Germany navy and taken into service as a storage tanker. In November 1941 she was fitted out as a support vessel based at Kirkenes, February 1942 her new station became Tromso/Alta, two years Trondheim and 1 June 1945 handed over to the Norwegian government. This government sold her to the Hvalfangerselskapet Antarctic A/S of Tønsberg which company renamed her Antarctic and after being repaired she served again as a whaling factory, the last time in 1952. After being rebuilt as a tanker at the Kieler Howaldstwerke at Kiel, Germany her tonnage became 15.993 dwt, 10.776 grt and 6.186 nrt and August 1954 she was sold to be broken up. April 1955 was the breaking up at Hamburg completed.
U 32-39. ©Warshipsresearch.blogspot.com
An item reported that the German submarine SM U-33 (1) commanded by kapitänleutnant Siess (2) torpedoed and sunk on 28 July an unknown tanker of 5,000 ton underway from Genoa, Italy heading to the east north east of Cap Delle.
Notes
1. Ordered on 29 March 1912, laid down by Germaniawerft, Kiel, Germany with yard number 193 on 7 November 1912, launched on 19 May 1914, commissioned on 27 September 1914, surrendered to the British at Harwich, England on 16 Jnauary 1919 and broken up at Blyth, England between 1919-1920.
2. Gustav Siess (11 December 1883, Hamburg, Germany-14 October 1970 Hamburg, Germany.
Source
Bundesarchiv RM-40-622
Schelde off Vlissingen, Netherlands 1 August 2026
Liberia-flagged, homeport Monrovia, IMO 9909754, MMSI 636022343 and call sign SLII3. Built by Fujian Southeast Shipyard Co. Ltd., Fuzhou, China in 2022. Owner Dragon 7 Holding Ltd., manager Eastern Laelia Shipping Ltd., both Hong Kong, China.
©Warshipsresearch.blogspot.com
Call sign LCPN. Homeport Tonsberg, Norway. Owner in 1939 A/S Sevilla and manager Onésimus Andersen. Launched by Armstrong Whitworth Co. Ltd., Low Walker yard, Newcastle, England with yard number 695 as a tanker on 18 November 1899, completed in January 1900, owner Shel Transport&Trading Co. Ltd,, LOndon, England, since 1907 owner Anglo-Saxon Petroleum Co. Ltd., London, converted into a whale factory ship and owner Cia Ballenera del Peru Ltda, Callao, in 1925, between 1982-1934 owner Hvalfanger A/S Africa, Tonsberg, mined off Swansea on 26 October 1940, beached near Mumbles Head, broken in tow parts of which the fore part sunk. Aft part salvaged and broken up. Gross tonnage 6,549 tons, under deck 5,787 tons, net tonnage 3,917 tons and as dimensions 410.0 x 52.1 x 32.2 feet. The Dutch newspaper Het Centrum dated 13 September 1928 reported her arrival in the Coenhaven, Amsterdam, Netherlands underway from Tonsberg to her working area the South Pole (Antarctica) to bunker a large quantity coal. The newspaper Het Vaderland dated 13 September 1937 reported that she was not to be used coming season to reduce the whaling.
In his letter dated Istanbul, Turkey 17 February 1940 No. 801 g. reported the German naval attaché to the Oberkommando der Wehrmacht Abteilung Ausland the neutral ships passing Istanbul coming out of the Black Sea and loaded with contraband for or chartered by the enemy. An item reported on 26 February the Norwegian ship Buesten loaded with 7,850 ton petrol going from Constanta, Romania to Gibraltar for orders.
Source
Bundesarchiv. German Marineattaché for Greece, Romania and Bulgaria 1939-1941. RM 12-II/459.
©Warshipsresearch.blogspot.com
Call sign ZSDM. Owner in 1939 Kerguelen Sealing&Whaling Co. Ltd., Capetown, South Africa (since 18 September 1930), managers Irvin&Johnson (since 1936). Launched by Armstrong, Whitworth&Co. (Shipbuilders) Ltd., Low Walker Yard, Newcastle, England with yard number 1059 on 29 April 1930, completed in July 1930, converted into a tanker, of the Ministry of War Transport (Chr Salvesen&Co.), Cardiff, renamed Empire Heritage in 1943 and torpedoed and sunk by the German submarine U482 43 miles North West of Londonderry underway from New York, USA towards Liverpool, England on 8 September 1944. The Dutch newspaper Schiedamsche Courant dated 6 May 1935 reported her arrival in the morning the day before at Schiedam, Netherlands with a cargo of 7,000 ton whale oil. South Africa-flagged but crewed by Scandinavian sailors. She left Sandefjord, Norway on 22 September 1934 arriving on the whaling grounds on 15 December. Maximum cargo capacity 19,000 ton whale oil. A second Dutch newspaper Algemeen Handelsblad dated 11 March 1938 reported the arrival at Amsterdam, Netherlands of the Norwegian ms Jenny in the evening the day before. She was loaded with 6,2000 ton British whale oil taken over from the South African whaler Tafelberg. It was the first cargo of whale oil that same year arrived in Amsterdam. A third Dutch newspaper Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië dated 18 December 1939 reported that she was some weeks earlier attacked without success by a German submarine in the western part of the Atlantic Ocean.
Gross tonnage 13,640 tons , under deck 10,339 tons, net tonnage 9,196 tons and as dimensions 5-8.x x 72.5 x 35.7 feet.
Liberia-flagged, homeport Monrovia, IMO 9378278, MMSI 636022010 and call sign 5LGT4. Owner Coral Fraseri Shipping BV, manager Anthony Veder Chartering BV, both of Rotterdam, Netherlands. Built by Taizhou Wuzhou Shipbuilding Industry, Taizhou, China in 2010. Liberia-flagged since 2022, before Singapore.
Schelde off Vlissingen, Netherlands 1 August 2026
Cayman Islands, IMO 9102095, MMSI 31948000 and call sign ZCSP4. Owner Stolt Creativity BV, manager Stolt Tankers BV, both of Rotterdam, Netherlands. Built byDanyardA/S, Frederikshavn, Denmark in 1997.
©Warshipsresearch.blogspot.com
Call sign JGHC. Owner in 1939 Nippon Tanker K.K., Tokyo, Japan. Laid down by Yokohama Dock Co. Ld., West Nishi/,Yokohama, Japan on 28 April 1930, launched on 19 January 1931, completed on 2 May 1931, requistioned by the navy and conversion into fleet oiler started on 22 November 1941, conversion completed on 4 December 1941, converted to serve in northern regios between 15-23 December 1942, torpedoed and sunk by American submarine USS Rasher (SS-269) 50 miles west of Vigan, Philippines on 19 August 1944 and stricken on 10 October 1944. Gross tonnage 9,850 ton, under deck 9,074 tons, net tonnage 5,722 ton, deadweight 13,740 ton and as dimensions 492.2 (between perpendiculars)-511.5 (over all) x 64.0 x 39.2 x 11.6 (light)-31 (loaded) feet. Diesel propulsion, 2 screws, horsepower 2,340 nhp. 2,200 ton oil bunker capacity , range 25,000 nautical miles/15 knots and speed 15 (normal cruising)-18 (maximum) knots. Oil carrying capacity 92,000 barrels of 42 galleons.
Gibraltar-flagged, IMO 9341328, MMSI 236112059 and call sign ZDNZ7. Built by STX Ro Offshore Braila Sa, Braila, Romania in 2008. Norway-flagged 2008-2014, Gibraltar-flagged 2014 and Germany-flagged 2014-? Owner Reederei TMS Atlantic Twin Gmbh&Co. Kg, manager Carl F. Peters Gmbh&Co. Kg., both Hamburg, Germany.
©Warshipsresearch.blogspot.com
IMO 7437111. Built by Baltic Shipyard/Ao Baltiyskiy Zavod Jsc, Leningrad, Soviet Union in 1975, sold to Greek company Hellenic Slops Co. Ltd., Piraeus,Greece, renamed Slops in 1994, became a waste disposal Vessel, lost in a fire on 15 January 2012 and broken up.
Nteherlands-flagged, homeport Dordrecht, ENI 02012508, MMSI 244710869 and call sign PD8707. Built by Polcka Stocznia Rzeczna, Plock, Poland in 1996.
