Merchant ships in harbor of Trinidad attacked according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 20 February 1942

An item reported that the in the night of 18 February two merchant ships in the harbor of Trinidad were torpedoed although both ships keep floating. The J.I.C. commented that if a submarine was responsible for the attack, she had been very bold while the depth of water in the harbor and immediate approaches was such low that she was forced to be surfaced.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. MR0423. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 72 dated 20 February 1942

German submarines up scaling activities in the Atlantic Theater according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 23 February 1942

An item reported that the German submarines were especially active over the weekend in the Atlantic theater. Many contacts were reported and at least six Allied merchant ships were sunk. Two ships part of an escorted convoy were lost, another ship off British Guiana, one in the latitude of New York, one in the Florida Straits, one in the Central Caribbean and one off Trinidad mostly suffering heavy personnel losses.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. MR0423. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 75 dated 23 February 1942

Dutch cargo steam ship Poseidon 1921-1942

Exhibition Varen voor Vrijheid. Museum Katwijk

Launched by Dunlop, Bremner&Co. Ltd., Port Glasgow, Scotland with yard number 341 in 1921, delivered in March 1921 to the Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij N.V., Amsterdam, Netherlands, left Trinidad on 26 May 1943 underway from Demerara, British Guiana [nowdays Guyana] towards New York, USA and disappeared. Presumably sunk by the German submarine U 55 in the early morning of 28 May 1942 north east of Barbados. 

Dutch scholars corresponding in the 1950s with Dutch tanker Ondina which was a Second World War decorated survivor. She was involved in the destruction of the armed Japanese auxiliary cruiser Hokoku Maru

Een plakboek geeft zicht op het reilen en zeilen aan boord van het Nederlandse koopvaardijschip Ondina (1) in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. Een schip dat in de Tweede Wereldoorlog zich op bijzondere wijze had onderscheiden.

In 2016 kwam het Gemeentearchief Vlissingen in het bezit van een plakalbum met daarin brieven, foto’s en prentbriefkaarten van bemanningsleden van de La Corona/Shell tanker Ondina. [1] De brieven schetsen het zeemansleven aan boord van een Nederlands koopvaardijschip in de jaren vijftig van de vorige eeuw, soms tot in de details.

Nederlandse tanker Ordina©Warshipsresearch.blogspot.com

Adoptie van schepen door scholen

De in Schiedam gevestigde Nederlandse vereniging tot adoptie van schepen (NEVAS) streefde sinds 1946 ernaar dat scholen Nederlandse koopvaardijschepen adopteerden. De vereniging wilde de belangstelling van de jeugd voor de scheepvaartwereld bevorderen en de adoptie van een schip was hierbij een belangrijk middel. Naast een briefwisseling tussen leerlingen en bemanning kon over en weer cadeautjes worden gestuurd. Door de bemanning gekocht tijdens hun reizen en vanuit de school bijvoorbeeld met sinterklaas en kerst.

De Vlissingse RHBS adopteert de Ondina. Dat ging niet geheel vlekkeloos. In 1950 schreef haar kapitein P.J. Boudier dat vanwege allerlei omstandigheden de correspondentie is verwaarloosd. Het schip had gedurende langere tijd op de oost gevaren. Nu was het gerepareerd en met vele nieuwe officieren onderweg naar Curaçao. Dit was de gelegenheid, schreef Boudier, om zijn leven te verbeteren en te beginnen met een briefwisseling. Hij hoopte dat ook de leerlingen hier zin in hebben. Dat was inderdaad het geval. De correspondentie stokte later opnieuw maar werd toch weer opgepakt.

De laatst bewaarde brief van het schip dateert van 9 maart 1958. Kapitein C.J. van de Weijer bedankte voor de 87 brieven en het kerstpakket die eindelijk zijn aangekomen. Het schip werd in 1959 buiten dienst gesteld en vervolgens gesloopt.

Aan boord van de Ondina

De brieven zijn niet van humor ontbloot. Zo werd een ansichtkaart uit Dakar meegezonden waarop marktkooplui zijn afgebeeld met de woorden dat het gaat om de Afrikaanse versie van de patat-friteskraam staande aan de Vlissingse Vissershaven. De leerlingen kregen op elke vraag een serieus antwoord of het nu gaat om de medische zorg, de voeding of over de machinekamer.

De bemanning van de Ondina bestond deels uit Nederlandse officieren en deels uit Chinese matrozen en ander personeel. Je gaat niet dagelijks naar huis, zo schreef haar kapitein in 1957; het was gebruikelijk om 1 jaar aan boord te zijn en dan 2,5 maand verlof te krijgen.

In Terneuzen werd het gehele Chinese deel van de bemanning afgelost. Zij hadden toen bijna 2,5 jaar aan boord gewerkt! Het schip zelf begon haar leeftijd te voelen. Het voer tussen Dakar, Trinidad, Las Palmas, Curaçao en Gent heen en weer. Toch ging het weer naar het Verre Oosten toe en werden onder meer Yokohama, Nieuw Guinea en Singapore bezocht.

In het Chinees

Maar het was niet alleen de kapitein die schreef, ook bijvoorbeeld de marconist. Deze stuurde een briefje mee met daarop in het Chinees de cijfers 1-10 en vertelt en passant erbij dat dit ongeveer het enige Chinees is dat hij na 4 jaar heeft geleerd. Op zich is dat niet eens zo verwonderlijk want het dekpersoneel kwam uit Foochow, de bedienden uit Hainan en het machinekamerpersoneel uit Kanton, ieder met hun eigen dialect. Verder spraken de Chinezen vaak Maleis en pidgin Engels. Dat pidgin Engels wordt over de gehele wereld door zeelieden gesproken en de leerlingen kregen het advies het school-Engels te vergeten.

Dieren aan boord

Er waren ook dieren aan boord, sommigen gewild, andere verre van dat. Kapitein Boudier had twee honden genaamd Puck en Viezerik. Viezerik omdat zij als puppy altijd door de smerigheid heen kroop. De duiven van de eerste machinist waren weggevlogen in Maracaibo en nooit meer teruggekeerd. Ongewenste gasten zijn enige honderdduizenden kakkerlakken en verder ook wandluizen.

Onderscheiding voor de Ondina

De Ondina was niet een doorsnee tanker. Zij is het eerste Nederlandse koopvaardijschip dat een Koninklijke Vermelding bij Dagorder – op 9 november 1948 – zou krijgen. Dit is een Koninklijk Besluit verleend aan schepen van de Koninklijke Marine of onder Nederlandse vlag varende koopvaardijschepen die zich in de strijd na 10 mei 1940 een bijzondere daad heeft verricht. En dat heeft de Ondina!

In 1939 brak de Tweede Wereldoorlog uit, waarbij tussen 1940-1945 Nederland door Duitsland werd bezet. In het Verre Oosten brak de oorlog pas uit na de Japanse aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941. Een dag later verklaarde ons land de oorlog aan Japan. Op dat moment is Nederlands-Indië (het huidige Indonesië) met de belangrijke oliebronnen nog steeds een Nederlandse kolonie. De Nederlandse koopvaardij moest op de hoede zijn voor Japanse schepen, niet alleen voor oorlogsschepen. Ook zogenaamde hulpkruisers vormden een wezenlijk gevaar. Een hulpkruiser is niet meer dan een snel varend koopvaardijschip met een (soms zware) bewapening.

Japanse hulpkruiser, zoals Aikoku Maru and Hokoku Maru©Warshipsresearch.blogspot.com

Samen met haar escorte, de British-Indische mijnenveger H.M.I.S. Bengal, kwam midden op de Indische Oceaan de Ondina op 11 november 1942 in gevecht met de Japanse hulpkruisers Hokoku Maru en Aikoku Maru. [2] Het gevecht had een onverwachte afloop. Een (gelukkig?) schot met het 10,2cm kanon van de Ondina raakte de Hokoku Maru die vervolgens in de lucht vloog.

Nadat de munitie op was, werd de witte vlag gehesen en de Ondina door haar bemanning verlaten. De Aikoku Maru torpedeerde de Ondina en vertr0k, ervan uitgaande dat zij zinkende was. Bemanningsleden van de Ondina keerden echter terug en wisten met het zwaar beschadigde schip op 18 november Fremantle, Australië, te bereiken. Vijf opvarenden, waaronder haar kapitein Horsman, overleefden het gevecht niet. Op 16 juni 1945 kwam de Ondina als eerste tanker het inmiddels bevrijde Rotterdam binnenvaren.

Noten

Te water gelaten bij de Nederlandse Dok & Scheepsbouwmaatschappij te Amsterdam op 29 april 1939 en voltooid op 1 augustus 1939. Met een bruto tonnage of 9.070 tons waren haar afmetingen 130,49 x 16,62 x 6,40 meters. De Werkspoor 6-cilinder 2.800 pk diesel maakte een maximum snelheid van slechts 12 knopen mogelijk. Tijdens de oorlog was zij bewapend met 1-10,2cm kanon en een aantal machinegeweren.

The Hokoku Maru-klasse hulpkruisers bestond uit de Hokoku Maru, Aikoku Maru en Gokoku Maru (ex-Kokouk Maru), oorspronkelijk gebouwd als passagiersschepen voor de Osaka Mercantile Steamship Co. Ltd. maar in 1941-1942 toegevoegd aan de Japanse marine. Waterverplaatsing 7.529 tons en als afmetingen 160,8 x 20,1 x 12,5 meters. De Hokoku Maru had een snelheid van 21,1 knopen en een bewapening van 8-15cm kanons, 2-7,62cm kanons and 4-53,3cm torpedobuizen. De Aikoku Maru had een snelheid van 20,9 knopen  en een bewapening van 8-14cm kanons, 4-2,5cm anti vliegtuig kanons en 4-53,3cm torpedobuizen.

Dutch cargo ship Stad Amsterdam 1917-1942

Exhibition Varen voor Vrijheid. Museum Katwijk

Launched by Scheepswerf ‘Dordrecht’ N.V., Dordrecht, Netherlands with yard number 28 on 29 September 1917, delivered to manager N.V. Handels- & Transport Maatschappij Vulcaan, owner N.V. Stoomvaart Maatschappij Amsterdam, both at Rotterdam, Netherlands on 7 June 1920, manager Halcyon Lijn N.V., owner N.V. Stoomvaart Maatschappij Amsterdam, both at Rotterdam, Netherlands since 4 July 1920 and torpedoed and sunk by the German submarine U 164 off Haïti on 14 August 1942. She was underway from New York, USA to Trinidad due to engine problems forced to leave convoy TAW 15 on 19 August 1942.

According to the list and supplements 1-2 on 13 September 1945 BDZ No. 673 sent by the office of armament the Royal Netherlands Navy located at 41 East 42nd Street, New York 17, USA. There were no complete records available, so there were several sources used to compile the list. Sometimes the kind of guns gave indirect information regarding the origin such as 4”/BL and 12 pounder guns were British mostly supplied in the United Kingdom, Canada or Curacao. The 4.7” guns were old Japanese guns placed on some vessels in the begin of the war at Singapore and some 4” guns in the same period at Surabaya, Dutch East Indies. The trade in which the ship was used gave also an indication were the guns were supplied, for example involved in the Pacific trade means supplied at the West Coast.

Armed with 2-2cm guns supplied at New York on 28 July 1942

Source

Archieven van hoofd handelsbescherming en diverse handelsbeschermingsofficieren 1941-1946 inv.no. 53 (Nationaal Archief, The Hague, Netherlands. 

Dutch general cargo ship Veerhaven 1929-1942

Exhibition Varen voor Vrijheid. Museum Katwijk, Scheveningen

Launched by Wm. Gray&Co. Ltd., West Hartlepool, England with yard number 1032 on 18 December 1929, delivered to Manager N.V. Gebr. van Uden's Scheepvaart- en Agentuur Maatschappij, Rotterdam, Netherlands and owner N.V. Stoomvaart Maatschappij 'Noordzee', Amsterdam, Netherlands in February 1930 and attacked with gunfire by the Italian submarine Leonardo da Vincion 11 November 1942 while loaded with flax seed underway from Buenos Aires, Argentina towards Trinidad around 300 miles east of Natal, Brazil, after she was abandoned probably sunk on 13 or 14 November. 

Positions of German submarines in the Western Atlantic according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 28 February 1942

An item reported that in the Western Atlantic were 31 German submarines present:

1 in the area Paramaibo-Trinidad-Barbados

1 on 300 miles east of Barbados

5 in the Caribbean of which 2 in the Aruba area and 1 north west of Trinidad

1 leaving the Windward Passage

1 in the Mona Passage returning home

2 between Florida, USA and Cuba or the Bahamas

2 within 150 miles of Cape Henry

1 on 60 miles south east of New York

1 near Bermuda

2 off Nova Scotia

4 to southward of Newfoundland

10 in the mid Atlantic

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. MR0423. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 80 dated 28 February 1942

Dutch cargo ship Moena 1922-1942

©Warshipsresearch.blogspot.com

Call sign PGAO. Laid down bySir Laing&Sons Ltd., Sunderland, England with yard number 684 on 5 December 1922, delivered in May 1923 to owner/manager N.V. Stoomvaart Maatschappij 'Nederland', Amsterdam, Netherlands and sunk and torpedoed by German submarine U-162 while underway from Bombay, India via Trinidad to the USA on 24 August 1942. Gross tonnage 9,286-9,373 tons, under deck 8,711 tons, net tonnage 5,730-5.788 tons , deadweight 13,590 tons, grain capacity 683,900 cubic feet, bale capacity 596,830 cubic feet and as dimensions 480.5 x 60.4 x 37.4 feet. knots. 

American battleship squadron bound for the Pacific according to the Dutch newspaper Soerabaijasch handelsblad dated 31 December 1907

An item reported that the American battleship squadron underway towards the Pacific left Port of Spain, Trinidad.

Less enemy submarines active in the western part of the Atlantic Ocean according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 2 August 1942

An item reported that recently the number of enemy submarines in the western part of the Atlantic Ocean seemed to be reduced from the 54 on 27 July were on 1 August 42 locations known, The J.I.C. believed not that was a permanent reduction not of the number of submarines on pasage (the main reduction) either of the submarines patrolling. Largest numbers were in the vicinity of Novo Scotia 6, in the Cape Henry-Cape Lookout area 3, Jacksonville-Miami area 4 and eastern vicinity of Trinidad 5. In the Atlantic to the eastward of the longitude of the Azores on 1 August 14 submarines divided over Rockall area 4, westward of European coast 5, vicinity of Canary Islands 3 and vicinity of Freetown [Sierra Leone?] 2. Despite the sighting reported on 31 July it was uncertain if there was a submarine in the vicinity of Ascension Island.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No.235 dated 2 August 1942.

Enemy submarines attacking merchant ships in the eastern vicinity of Trinidad according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 3 August 1942

An item reported that in the past few days most of the time cargo vessels in the eastern vicinity of Trinidad were attacked, especially when unescorted by the 6 enemy submarines which seemed to be active in this area.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 236 dated 3 August 1942.

Caribbean forces prepared for action against Martinique according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 23 December 1941

An item referred to COM 10 reporting that the navy and Caribbean air force observed the situation at Martinique. Two destroyers were present off Fort de France with naval patrol planes and the Caribbean Bomber Command standby at Antigua, St. Lucia and Trinidad. The J.I.C. commented that the Caribbean forces were ready for action despite the agreement with admiral Robert.(1)

Note

1. Georges Achille Marie Joseph Robert (31 January 1875 Courseulles-2 March 1965 Paris), High Commissary to Martinique, Guadeloupe and French Guiana 1939-1943.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 13 dated 23 December 1941.

The locations of enemy submarines in the Western Atlantic according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 28 February 1942

An item reported that according to estimates 31 u-boats were active in the Western Atlantic on the locations:

1 area Paramaribo, Surinam-Trinidad-Barbados

1 300 miles east of Barbados

5 in Caribbean (2 Aruba area 1 north west of Trinidad)

1 leaving Windward passage

1 in Mona Passage returning home

2 between Florida, USA and Cuba or Bahamas

2 within 150 miles of Cape Henry, Usa

1 60 miles south east of New York, Usa

1 near Bermuda

2 off Nova Scotia, Canada

4 to southward of Newfoundland

10 in mid Atlantic

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 80 dated 28 February 1942

Norwegian shark fishery along US east coast, in the Gulf of Mexico and in the Caribbean in 1966

“Since leaving Norway in June 1965, a Norwegian shark fleet of four vessels (each equipped with radar, depth recorder, and direction finder) has been fishing off the eastern and southeastern coasts of the United States in the Atlantic Ocean, the Gulf of Mexico, and the Caribbean Sea. In early 1966, the fleet sailed down the Central American coast to Trinidad, and then to Charleston, S. C., where supplies were taken on in March and April. The fleet’s total catch ( mainly brown and mackerel sharks with small quantities of dolphin and swordfish) probably did not exceed 450 tons after about 10 months of fishing. Long lines from 20 to 35 miles in length and equipped with radar buoys are reported to be the gear used. The catch is frozen for further processing in Norway or Germany. Italy is the intended market”.

Source

Commercial Fisheries Review dated June 1966, p. 96. 

Small number of enemy submarines active in the Caribbean according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 17 April 1942

An item reported that on 16 April was a ship torpedoed 160 miles north west of Trinidad and on 14 April by daglight a north bound bauxite ship between St. Vincent and Barbados. It was believed that there were just 3 enemy submarines active in the Caribbean area.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 128 dated 17 April 1942

Enemy submarines active in the Trinidad vicinity according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 7 August 1942

An item reported that most of the attacks by enemy submarines in July were in Trinidad vicinity mostly to the eastward. Most of the other attacks were scattered over a greater part of the area westward the longitude of the Azores and northward about the latitude of Paramaribo, Surinam. It was believed that on 6 August 8 enemy submarines (including 3 Italian) were present within a radius of around 800 nautical mils to the eastward of Trinidad. This was the largest concentration.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 240 dated 7 August 1942.

British sloop HMS Valerian cruising in the Caribbean according to the Weekly Intelligence Summary No. 19 for the week ending 27 August 1921

Arabis-class©Warshipsresearch.blogspot.com

An item reported that the British sloop HMS Valerian was to visit Dominica on 1 September, Barbados on 8 September, Demerara on 22 September and Trinidad on 6 October.(1)

Note

1. Arabis-class minesweeping sloops preceded by Azalea-class succeeded by Aubrieta-class. Laid down by Charles Rennoldson and Company, South Shields in 1915, launched on 21 February 1916, stationed at Royal Navy Dockyard, Bermuda and lost in the Havana-Bermuda hurricane on 22 October 1926.

Source

The National Archives, Kew Gardens, England CAB-24-127-74

Enemy submarines unchanged active on the Atlantic Ocean according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 5 August 1942

An item reported that the activities of enemy submarines on the Atlantic Ocean hardly changed. Especially unescorted freighters east of Trinidad were victim of attacks.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 238 dated 5 August 1942.

Locations of enemy submarines in the Western Atlantic Ocean according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 11 August 1942

An item reported that by 10 August there seemed to be around 48 enemy submarines present in the western part of the Atlantic ocean from the longitude of the Azores westward: 18 on passage 16 east- and 2 westbound positioned:

-latitude of Southern England 7 northward included 1 on passage to the west

-latitudes between Southern England and New York, USA 14 of which 5 on passage, 4 east- and 1 westbound)

-latitudes between New York and Jacksonville, Florida, USA 8 of which 6 on passaga to the east

-latitudes between Jacksonville, Florida, USA and Southern Cuba 7 of which 4 on passage to the east

-latitudes between Southern Cuba and the Canal Zone 8 of which 2 on passage to the east

-latitudes south of the Canal Zone 4

Main numbers were in the northern-Trans-Atlantic shipping routes and to the east and southeastward of Trinidad, the latter presumably for intercepting ships coming or going from South America and South Africa. The J.I.C. commented that the fact that were more submarines going to the east and not to the west had an important meaning. Except for above mentioned 48 submarines there seemed to be another one about 900 miles west of Freetown and a second one 150 miles southwest of Ascension Island. The J.I.C. commented that this second submarine was well to the southward of areas where in the past submarines were active.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 244 dated 11 August 1942.

Enemy submarines very active in east-south east vicinity of Trinidad according to the U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary dated 12 August 1942

An item reported that enemy submarines were especially active in the area to the east- and southeastward of Trinidad with just occasionally attacking convoys. However the area seemed to increase to the east- and southward. In the western part of the Atlantic Ocean was just a limited number of submarine s present recently attacking ships.But at the same time were all submarines prepared for action and their crews trained and seasoned. Off the east coast Florida, USA exploded a mine probably laid by a submarine. The J.I.C. commented that an increase of mine laying by submarines along the American east coast was to be expected. In the week ending by 5 August were 17 attacks against submarines carried out by 10 British, 2 Canadian and 5 US surface vessels and another 27 attacks by US and British aircraft of which 17 in the Eastern and 10 in the Western Atlantic.

Source

Map Room Papers (Roosevelt Administration), 1942 - 1945. U.S. Joint Intelligence Committee. Daily summary No. 245 dated 12 August 1942.